آشنایی با اصطلاحات گمرکی

آشنایی با اصطلاحات گمرکی

داشتن تعاملات تجاری با کشورهای مختلف همیشه اهمیت بسیار بالایی داشته است. از همین رو در تمامی کشورهای جهان سعی دارند از اصطلاحات و عباراتی برای تفهیم منظور خود استفاده کنند تا افرادی از کشورهای مختلف جهان بتوانند در زمینه واردات و صادرات با هم بهتر ارتباط برقرار کنند. گمرک هر کشور نقش مهمی در روند صادرات و واردات دارد و از همین رو افرادی که قصد انجام تبادلات مختلف با کشورهای خارجی و به خصوص وارد کردن کالاهای مختلف را دارند، باید با قوانین، اصطلاحات و عبارات خاصی که در این عرصه مورد استفاده قرار می‌ گیرد آشنایی داشته باشند. در ادامه این مطلب اصطلاحات گمرکی که برای انجام معاملات تجاری مختلف باید به یاد داشته باشید را با شما در میان می‌ گذاریم.

تعاریف اولیه در اصطلاحات گمرکی

در ادامه این بخش ما اصطلاحات گمرکی پایه که باید آنها را بشناسید را معرفی می کنیم و توضیحات کوتاهی در خصوص آنها با شما در میان می‌ گذاریم.

  • گمرک یا customs
    گمرک به تشکیلات دولتی گفته می‌ شود که وظیفه آن صادرات کالا، ترانزیت، انجام مراحل و تشریفات مربوط به واردات، دریافت عوارض و هزینه‌ های مربوط به ورود و خروج کالا، اجرای قوانین گمرکی و نظارت روی اجرای دقیق آنها می‌ باشد.
  • ترخیص
    به روند خارج کردن کالا از گمرک بعد از انجام تشریفات قانونی ترخیص گفته می‌ شود.
  • تشریفات گمرکی
    به روندی می‌ گویند که در هر گمرک برای صادر یا وارد کردن کالا انجام می‌ شود.
  • ترانزیت
    به حمل کالا از یک گمرک به گمرک دیگر، تحت نظارت گمرک حمل می‌ شوند.
  • حقوق گمرکی
    به مبلغی گفته می‌ شود که برای وارد شدن یا خارج شدن کالا به گمرک باید پرداخت کرد.
  • اظهارنامه گمرکی
    سندی است که در آن مشخصات کامل کالا ذکر شده است.
  • قانون امور گمرکی
    این قانون بخشی از ماده ۶۰ است و در تمامی گمرک‌ های کشور اجرا می‌ شود. بر اساس این قوانین افراد شاغل در گمرک باید روی روند صادرات و واردات، قاچاق گمرکی، تخلفات، روند ترخیص کالا، ارزیابی کالا و سایر تشریفات قانونی نظارت داشته باشند.
  • کاپوتاژ
    به حمل کالا از یک نقطه به نقطه دیگر کاپوتاژ می‌ گویند که ممکن است از راه های زمینی، هوایی یا آبی انجام شود.
  • تعرفه گمرکی
    به عوارض و حقوق دریافتی گمرک که بر اساس هر کالا محاسبه می‌ شود، تعرفه گمرکی می‌ گویند و به صورت درصدی از کل قیمت کالا محاسبه می‌ شود.
  • حق العمل کاری در گمرک
    به فردی گفته می‌ شود که از نظر قانونی به صورت حقیقی یا حقوقی مسئولیت انجام تشریفات گمرکی متعلق به فرد دیگری را بر عهده گرفته است.
  • کالای متروکه
    مدت زمان مجاز برای توقف کالاها در گمرک ۴ ماه است و بیشتر شدن این مدت باعث می‌ شود که کالا متروکه تلقی شود. در صورتی که وارد کننده کالا درخواست تمدید توقف کالا را داشته باشد، این مدت تا ۴ ماه دیگر نیز قابل تمدید خواهد بود.

سیستم هماهنگ کدگذاری کالا یا HS در اصطلاحات گمرکی

این سیستم که در سال ۱۹۸۳ تصویب شده در اصل یک طبقه بندی چند منظوره است که دارای ۵۱۰۹ شماره اختصاص یافته به کالا‌های مختلف است که در ۲۱ قسمت، ۹۶ فصل و ۱۲۴۱ شماره اصلی تقسیم بندی شده‌ اند. در این سیستم به جای استفاده از شماره‌ ها از روش یک خط فاصله و دو خط فاصله برای نامگذاری یا بهتر است بگوییم کد گذاری استفاده شده است. البته ممکن است در برخی کشور‌ها این کد گذاری تفاوت داشته باشد. اصطلاح “تعرفه‌ های ترجیحی” موردی است که در اینجا باید به آن دقت داشته باشید. در بعضی از کشور‌ها برای اینکه بتوانند روند ورود و صدور کالا را راحت‌ تر کنند، برای حقوق گمرکی حق پایین‌ تری را در نظر می گیرند که این مورد را با عنوان تعرفه ترجیحی می‌ شناسند.

البته یکی از مواردی که می‌ تواند روی ارزش کالا برای پرداخت حقوق و هزینه‌ هایی مانند عوارض تاثیر بگذارد، نرخ ارز می‌ باشد. معمولا هزینه‌ های مربوط به گمرک بر اساس نرخ ارز اندازه گیری می‌ شوند و افراد فعال در زمینه تجارت خارجی باید این هزینه‌ ها را به صورت به روز و بر اساس آخرین قیمت اعلام شده توسط بانک مرکزی انجام دهند.

ارزش کالای ورودی در گمرک

یکی از مهم‌ ترین اصطلاحات گمرکی که باید نسبت به آن شناخت درستی داشته باشید، ارزش کالای ورودی گمرک است. ارزش ورودی کالا برای تمامی محصولاتی که به گمرک وارد می‌ شوند عبارت است از قیمت خرید کالا در مبدا به علاوه هزینه‌ های مربوط به مواردی مثل باربندی، حمل و نقل و بیمه (که به اختصار آن را سیف یا CIF می‌ نامند. علاوه بر آن تمامی هزینه‌ های مربوط به مدل و علامت گذاری بازرگانی، حق امتیاز استفاده از نقشه، هزینه‌ های افتتاح اعتبار یا واریزی بروات و… به این مبلغ اضافه می‌ گردد. در گمرک این هزینه‌ ها از روی مدارک و اسنادی که مربوط به کالای وارد شده بوده محاسبه می‌ گردد و نرخ ارز اعلام شده از طرف بانک مرکزی ایران روی آن تاثیر مستقیم خواهد داشت.

ارزش کالای صادراتی در گمرک

ارزش کالای صادراتی در گمرک یکی دیگر از اصطلاحات گمرکی می باشد. هر کالایی که به منظور صادرات وارد گمرک می‌ شود (صرف نظر از قیمتی که در خارج از کشور دارد)، با توجه به فهرست‌ های موجود در خصوص قیمت کالاهای صادراتی که در اختیار بانک، گمرک و سایر سازمان‌ها قرار دارد، قیمت گذاری خواهد شد. افراد فعال در زمینه صادرات باید به این قیمت‌ ها دسترسی داشته باشند و اظهارنامه‌ های صادراتی خود را با توجه به موارد ذکر شده در این قسمت تنظیم نمایند. این روش قیمت گذاری برای کلیه کالاهای صادراتی اجباری است و از ارائه قیمت‌ های متفاوت برای کالا جلوگیری خواهد کرد. این کار باعث می‌ شود تا روند اخذ مالیات، آمارگیری بازرگانی و انجام تعهدات ارزی بهتر انجام شوند.

سخن نهایی

مورد مهمی که در پایان این مطلب در خصوص اصطلاحات گمرکی باید بدانید این است که علاوه بر دانش کافی نسبت به اصطلاحات گمرکی نیاز دارید که سایر اصطلاحات رایج در خصوص تجارت خارجی را نیز بدانید. برای راحتی کار افراد فعال در زمینه صادرات و واردات انواع کالا، مقالات در این زمینه منتشر کردیم تا با مطالعه آنها آگاهی بیشتری در خصوص اصطلاحات رایج در امور تجاری خارجی کسب نمایند. در ضمن فراموش نکنید در بسیاری از موارد ممکن است است این اصطلاحات معانی متفاوتی داشته باشند و برای انجام امور تجاری شما حتماً باید به مفهوم یک اصطلاح در عرصه تجارت دقت داشته باشید.